Zbog nedostatka mnogih orginalnih fotografija iz starog vremena, specijalno za ovu rubriku autor sajta je orginalno kompjuterskim dizajnom, rekonstruisao izgled i razvoj naselja po periodima.

Nakon drugog svetskog rata na prostoru PKB regiona su bile mocvare i neraskrcene sume.

Odmah nakon osnivanja PKB-a dalekog 27. Decembra 1945g. poceo je priliv ljudi iz svih krajeva tadasnje drzave Jugoslavije u potrazi za poslom.

Prvi zadatak je bio najtezi, a to je isusivanje mocvara i krcenje rastinja, kako bi se stvorila polja za buduci razvoj poljoprivrede.

Gotovo goloruki ili sa samo primitivnim rucnim orudjima, uz konje i zapregu, tadasnji ljudi su poceli ciscenje i pripremanje terena za buducnost, pod nesnosnim uslovima.

Gotovo po ceo dan su mukotrpno radili i provodili radno vreme u ambijentu koji je podsecao na dzunglu, pod najezdom komaraca i cesto na visokim temperaturama, ali sa elanom za obnovu ovog dela zemlje nakon drugog svetskog rata.

Prvi objekti koji su predhodili kasnije nastanku Glogonjskog Rita su bili znatno severnije od danasnje lokacije naselja. To su bile 3 drvene barake u kojima su ziveli radnici, zajedno sa nekoliko stala za uzgoj krava. Ova lokacija je danas poznata pod imenom Stara Uprava’.

Barake su bile u blizini jednog kanala, unutra su bile pregradjene i u njima je zivelo po nekoliko radnickih porodica. Mnogi Glogonjcani su i rodjeni na ovoj lokaciji. Nedaleko odavde ( 3-4km ), ka potezu prema Jabuckom Ritu, nalazilo je se i nekoliko objekata za uzgoj zivine. Ta lokacija po tome i dobija ime, koje je ostalo do dana danasnjeg - Zivinarnik.

Krajem 1940-ih, malo juznije od ove lokacije, odluceno je da pocne izgradnja naselja.

Nedugo zatim je pocelo isusivanje mocvara u blizini i oko pruge i izgradnja prvih zidanih stambenih objekata, tj. prizemnih kuca, na danasnjoj donjoj lokaciji naselja, poznatoj po imenu Preko Pruge’.

Kuce su zidane ciglama i to su bile i prve stambene kuce i pocetak nastanka Glogonjskog Rita na lokaciji gde se naselje nalazi i dan danas.

Naravno, u poredjenju sa predhodnim drvenim barakama, gde su do tada ziveli, ove kuce su bile pravi komfor za tadasnje radnike.

Istorija Glogonjskog Rita

Istorija Glogonjskog Rita je svakako po mnogo cemu zanimljiva i ovaj sajt je i nastao da bi se ista zabelezila i trajno sacuvala. Ovde je istorija naselja tokom 20. veka.

Novija istorija / razvoj naselja od pocetka 21. veka se nalazi sa orginalnim fotografijama, u rubrici ‘Razvoj Naselja’, pristup iz glavne rubrike ‘Naselje Danas’.

Uporedo sa izgradnjom prvih stambenih kuca, tu odmah pored sa strane u neposrednoj blizini, pocela je izgradnja i farme, odnosno poljoprivrednog gazdinstva.

Tada su nastali objekti kao sto su radionice i magacini, kao i prostor izmedju koji je sluzio kao parking za tadasnju skromnu mehanizaciju i ostala vozila koja su bila u upotrebi.

U nastavku ovog dela, sa strane i paralelno, gradjene su i prve stale za smestaj i uzgoj krava.

Tada je prvo izgradjeno  9 stala i one su se kasnije vremenom brojcano uvecavale i na taj nacin gazdinstvo je se prosirivalo kao i stocni fond istog. Jako je vazno napomenuti, da je sve bilo gradjeno planski, tako da je vec od samog pocetka gazdistvo bilo jako lepo i tako je nastalo ime istog : ‘LEPUSNICA’, izvedeno od reci ‘LEPO’ ili ‘LEPUSKASTO’.

Naravno, tada je pocela proizvodnja mleka, sto ce postati jedna od glavnih poljoprivrednih grana same farme. Posebna zanimljivost je da je prvo ime naselja kada je se isto upisivalo u katasterske knjige bilo KOMAREVA HUMKA i dan danas to ime je prisutno u istim knjigama. Danasnje ime naselja je po mnogima nastalo zbog blizine se- la Glogonja, a rec ‘RIT’ je nemacka, u prevodu - MOCVARA.

Zanimljivo je spomenuti da je PRVA direkcija na samom pocetku 50-ih bila smestena u niskoj zgradi koja je danas Dom zdravlja.

Naravno, u njoj je vodjena administracija i prijava novih radnika, koji su pocetkom 1950ih sve vise i vise pristizali u potrazi za poslom. Kasnije, Direkcija je bila dvospratna zgrada uz samu prugu ( kuca br. 5 ), a potom je Direkcija smestena u zgradi gde se i dan danas nalazi, u krugu same farme ( vidi dole ).

Tu odmah sa strane, uz samu prugu, bila je jedna kuca u kojoj je bila smestena tadasnja prodavnica, ali i pekara. Ova kuca je po mnogima i prva koja je izgradjena i ona postoji i danas, samo prosirena renoviranjem.

Tokom 1953g. u zgradi danasnje Direkcije bilo je sabirno mesto za mleko, odnosno neka vrsta prirucne mlekare, gde je mleko skupljano i preradjivano. Mleko se muzlo rucno u stalama od strane radnika i preko metalnih duguljastih kanti i zapreznih konjskih kola dopremalo u ovu zgradu.                                                                                Ova mala i prirucna mlekara je postala preteca danasnjeg ‘Imlek-a’, jer je upravo ona i ta godina uzeta od strane ove kompanije kao osnivacka godina kompanije ‘Imlek.’ Tu odmah pored, prugom, godinama je saobracao putnicki voz 2 puta dnevno, sa kojim su ljudi putovali u Beograd i nazad i dugo je bio glavno prevozno sredstvo i veza sa gradom ( Dunav stanica ), sa popularnim starim lokomotivama koje su se zvale - Cire.

Putnicki voz je ukinut 1967g, a teretni i danas saobracaju.

Zanimljivo je napomenuti da je tada na samom pocetku 50-ih, glavna ulica bila samo jedna uska zemljana staza, koja je sa obe strane bila okruzena sumom.

Kasnije, vremenom, ova staza je pocela polako da se preobrazava u ulicu, koja ce biti poplocana kockom, a onda u novije vreme i asfaltom ( na slici desno je pogled sa autobuske stanice ). Posto je voz tada saobracao samo 2 puta dnevno, ljudi su cesto i peske odlazili do Beograda.

Prvi traktori koji su se tada koristili za oranje i druge potrebe su bili tzv. Gusenicari ( umesto tockova imali su tzv. jake metalne karike zatvorenog tipa, potpuno isto kao kod vojnih tenkova ).

Ubrzo, pocetkom 50-ih pocela je izgradnja tada novih kuca za stanovanje, danas poznato kao staro naselje. Stariji kazu da je izgradnju pomogla tadasnja Sabacka radna brigada ( formacije mladih koji su organizovano i besplatno radili na izgradnji zemlje ). Ova brigada je dosla sa Kovilova, gde je predhodno izvodila radove.

Preovladavale su uglavnom niske kuce i po koja dvospratna. Ovim kucama naselje je se znatno prosirilo i pocelo da dobija nove konture.

Veliki broj tadasnjih radnike i njihove porodice su tada dobili svoje prve stanove u njima i ovaj kompleks kuca je u to vreme bio neophodan i iz razloga sto je sve veci broj ljudi pristizao u naselje u potrazi za novim poslom.

Sve kuce su imale ispred i pored male  okucnice, odnosno baste, tako da je sve to vec tada pocelo da izgleda jako lepo i uredjeno.

Uostalom, ceo taj kompleks je bio jedna celina za sebe u jednom lepom nizu i redu, sa planiranim zelenim povrsinama izmedju. Centralna velika zelena povrsina je poznata pod imenom livadica.

Glavno svojstvo ovog dela naselja je bilo i ostalo mir i tisina, ali u to vreme i vreme kisa, cesto je bilo vrlo blatnjavo, jer su postojale samo po koje poplocane pesacke staze.

Tokom tih 1950-ih ova niska kuca, na samom pocetku sa leve strane, je bila obdaniste za decu. Mnoge generacije tadasnje dece je upravo ovde provodilo vreme u igri, dok su roditelji bili na poslu. Ovo obdaniste je funkcionisalo do 1967g. kada je izgradjeno novo, u neposrednoj blizini, gde se i danas nalazi.

Danas u ovoj kuci zive porodice Lazic i Vucic i nalazi se odmah iza danasnjih prodavnica pored ( na pocetku ) popularne i velike livadice.

Generalno receno, te 50-te godine su svojim najvecim delom bile godine velike gradnje u samom naselju.

Stanovnika je bilo sve vise i potrebe istih su bile sve vece i da bi se one obskrbile bilo je neophodno da se grade i drugi objekti od zivotnog znacaja.

Tada, tokom 50-ih nastaje izgradnja prve prodavnice, koja je bila izuzetno potrebna za osnovni zivot. Kasnije izgradjena je i druga odmah pored prve ( tacne godine bice naknadno utvrdjene ).

One su postavljene odmah na ulazu u tadasnje staro naselje, uz sam glavni put ( ulicu ), koji je bio poplocan popularnom kockom.

Tadasnji planeri i graditelji su veoma pazljivo i vesto odabirali lokacije za izgradnju novih objekata, sto ce se kasnije ispostaviti od vitalnog znacaja za lep i uredjen izgled celokupnog naselja.

Ubrzo potom, 1951g, gradi se osnovna skola, koja je takodje bila neophodna, jer je u medjuvremenu bilo sve vise dece i njihovo obrazovanje je svakako bilo od izuzetnog znacaja.

Od tada do danas, deca iz naselja u ovoj skoli pohadjaju prva cetiri razreda osnovne skole ( isto je i u okolnim naseljima ), a potom osta- tak osnovnog obrazovanja pohadjaju u velikoj osnovnoj skoli Olga Pe- trov, u Padinskoj Skeli, gde putuju 10 - 15min skolskim autobusom.

Jos tada, tih davnih vremena, tokom 1950-ih, stanovnici su imali potrebu za zabavom i opustanjem, jer je dnevni rad bio vrlo naporan.

Upravo zbog toga, 1953. je preko puta prodavnice izgradjen Dom kulture, gde su ubrzo poceli da se odrzavaju razni zabavni i drugi svecani skupovi skupovi ( tacna godina bice proverena ). Ovo je bio jedan od prvih, najvecih i najkomfornijih Domova kulture u okolini tada, koji je imao veliku bioskopsku salu kapaciteta oko 200 sedecih mesta, veliku pozornicu, kotlanu, kao i pomocne prostorije. Kasnije dogradjen je i nizi deo sa leve strane celom duzinom, gde su bile dodatne velike prostorije. Zanimljivo je napomenuti da je prvi televizor donesen u naselje 1959g. upravo u Dom kulture, kada su stanovnici prvi put gledali fudbalsku utakmicu Jugoslavija - Rusija, naravno, u crno beloj tehnici.

Pored Doma kulture, krajem 50-ih i pocetkom 60-ih, stanovnici su imali i svoj park u kome su mogli da se rekreiraju i provode svoje trenutke odmora. Park je bio duz ulice sa leve strane i pocinjao je od Doma kulture, navise, ka stanici.

U sredisnjem delu parka je bilo improvizovano odbojkasko igraliste, a u prednjem delu jedno lepo brdasce, koje je deci sluzilo za igranje, posebno zimi. U ranijem periodu, postojao je i fudbalski mali teren, blize Domu kulture. Ovo brdasce je ostalo u secanju mnogim generacijama dece kao jedno od najomiljenijih mesta za igranje i zabavu, kao i istinski simbol tadasnje forme parka.

1967-68g. naselje je dobilo novo obdaniste, odmah preko puta skole i ono je zajedno sa skolom formiralo divnu predskolsku i skolsku celinu, a travnata povrsina izmedju njih je postala poznata pod popularnim imenom skolsko dvoriste. Obdaniste je bilo veliko i sa mnogim neophodnim prostorijama, kao i sa popularnom ogradjenom betonskom terasom, na kojoj su se deca bezbrizno igrala, kao i na travnatoj povrsini. Ova spoljna terasa je kasnije postala i omiljeno mesto za igranje fudbala, tzv. ‘odbivke’ medju mladjima i bilo je zabranjeno da se koristi za te svrhe, ali mladi su uvek krisom to cinili, a kad-kad slucajno i razbili po koje staklo na prozorima, sutiranjem lopte nekontrolisano. Skola i obdaniste su vrlo pametno locirani sa desne strane ulice i preko puta glavnog parka ( paralelno ).

Kako je vreme prolazilo broj stanovnika u naselju je se uvecavao i nastala je potreba za prosirenje naselja, odnosno stambenih objekata.

Tokom 1967-68. pocela je i trajala izgradnja NOVOG naselja koje ce se sastojati od 7 betonskih zgrada, u kojima ce biti jednosobni i dvosobni stanovi.

Glogonjski Rit je tada postao jedno veliko gradiliste, a Novo naselje je vrlo pametno postavljeno u produzetku od parka i iza obdanista duz glavne ulice, tako da je idealno bilo na ulazu u naselje.

Useljenje u ove zgrade je pocelo tokom zime 1968. godine. Nastankom ovog dela naselja, Glogonjski Rit je vec zvanicno poneo epitet NAJLEPSEG naselja u PKB regionu, ali i sire.

Za razliku od mnogih drugih naselja u okolini, raspored, celovitost i infrastruktura Glogonjskog Rita je bila na jednom visokom planskom nivou, sa jasnim celinama, sto je naselje cinilo veoma lepim i uredjenim.

Pre i tokom 70-ih naselje je posecivao tadasnji Predsednik drzave Jugoslavije TITO, ali i mnogi Svetski drzavnici, kao i Nacionalne zvezde. ( Opsirnije u rubrici ‘Zlatne Godine’ )

Nakon izgradnje Novog naselja, potom su izgradjene 2 nove zgrade modernijeg tipa, odmah iza dela koje je na strani ka igralistu : leva zgrada 1975g. desna 1977g.

Ove zgrade su imale pored jednosobnih i dvosobnih stanova, takodje i trosobne, kao i terase i tada su bile vrlo modernog i atraktivnog izgleda i stila.

Takodje tokom 1975g. Glogonjski Rit je dobio novog komsiju u kompaniji ‘Frikom’ koja je izgradjena u neposrednoj blizini naselja.

1980g. u naselju je nastala jos jedna vrlo moderna zgrada, koja je izgradjena iza glavnog parka, u blizini Doma kulture.

Pored sih vrsta stanova, ova zgrada je imala i terase koje se popu- larno zovu - lodje, kao i parket unutar stanova. U ovoj zgradi su bili tada najkvalitetniji stanovi u naselju, do dana danasnjeg. Takodje, ispostavilo se kasnije da je ova zgrada bila poslednja velika stambena zgrada koja je izgradjena u naselju od strane PKB-a.

Vredno je napomenuti da je u tadasnjem Socijalistickom drzavnom uredjenju, svaka zaposlena porodica dobijala besplatno stanove od drzavnih preduzeca ( kompanija ), gde su bili zaposleni, pod uslovom da su u njemu proveli jedan odredjeni vremenski period.

1981g. osnovan je i fudbalski klub FK ‘Lepusnica’, a predhodno je uredjen i ospsobljen veliki fudbalski teren, kome je kasnije 1983g. pridodat i pomocni, a 1985g. je otvorena i tek sazidana svlacionica. 1987g. asfaltiran je i prilazni put tada vec formiranom sportskom centru, jer je tada u isto vreme asfaltiran i kosarkaski teren odmah do glavnog fudbalskog. Fudbalski klub ‘Lepusnica’ je poceo sa takmicenjem u  tada najnizoj 3. Beogradskoj ligi. a tokom jednog vremena glavni teren je imao i drvene tribine, na strani ka PKB-u.

Sportski centar je omogucio svim stanovnicima da se sportski rekreiraju, a posebmo mladjima. Takodje, tokom 1980-tih naselje je dobilo i svoj prvi asfalt, kada je asfaltirana glavna ulica, sa pesackom stazom ( tacna godina bice na- knadno utvrdjena ).

1989g. naselje je dobilo telefonske prikljucke, koji su nesta ranije funcionisali na starom principu lokalnih brojeva ( po dobijanju veze sa centralom naselja, morao je da se kaze lokalni broj, kako bi veza potom bila uspostavljena ). Nakon toga, naselje je dobilo dvojnike, koji se i danas nazalost koriste i limitiranog su kapaciteta.

Pocetkom 1990-ih naselje je dobilo i svoju Crkvu, Hram Vozvizde- nja Casnog i zivotvornog krsta Gospodnjeg, koja je u to vreme bila i prva medju okolnim PKB naseljima ( tacna godina bice nakna- dno utvrdjena ). Izgradjena je odmah ispred ( pored ) Sportskog centra u blizini prolaznog puta ka Glogonjskom Ritu. 1991g. je takodje uradjena kanalizaciona mreza u naselju na kojoj su prikljuceni svi objekti, sa izuzetkom 3-4 manja koja i danas koriste septicku jamu.

Krajem 90-ih i pocetkom 21. veka u naselju je nastalo nekoliko doda- tnih privatnih objekata po licnoj inicijativi i samovolji njihovih vlasnika, sto nikada ranije nije bila dozvoljena praksa u naselju, jer je ova vrsta gradnje bila nelegalna ( divlja ) i uzurpirala odredjene javne povrsine. Ta praksa divlje gradnje ne sme da se ponavlja u buducnosti, jer kvari izgled naselja.

Naselje je i danas u prilicno dobrom stanju, ali je izgubilo dosta svezinu pod udarom zuba vremena i veliki broj objekata je sa istrosenom fasadom. Tokom 2007g. - 2009g. obnovljen je asfalt u gotovo svim delovima naselja, odnosno pristupi objektima, kao i glavna ulica. Takodje, sve je vise novih ljudi koji se postepeno doseljavaju. Naselje danas ima oko 1200 - 1400 stanovnika..

Glogonjski Rit danas ima 2 prehrambrene prodavnice, jednu pomocnu, trafiku, kao i 1 kafic i jednu malu kladionicu. Tu je takodje i Dom zdravlja, kao i osnovna skola i obdaniste. Ka naselju i dalje saobraca prigradski autobus br. 106 sa okretnice kod Omladinskog stadiona, u blizini Bogoslovije. Takodje, u naselju se gleda kablovska televizija koja je prikljucena pocetkom 21. veka.                                    

PS. Nakon dalje provere, bice potvrdjene / dopisane pojedine godine i dodato jos nekoliko znacajnijih datuma po otkrivanju istih iz istorije naselja tokom 20. veka.

Novija istorija naselja od pocetka 21. veka se nalazi u rubrici ‘Razvoj Naselja’ sa orginalnim fotografijama ( pristup iz glavne rubrike ‘Naselje Danas’.

1999g tokom zlocinackog bombardovanja Srbije od strane NATO saveza, dve bombe su bacene i eksplodirale u Glogonjskom Ritu, na ivici naselja ( farme ), gde je u tom momentu bila stacionirana jedna nasa vojna formacija. Takodje, bombardovana je i unustena benzinska pumpa koja je postojala decenijama na skretanju sa Zrenjaninskog puta ka naselju. Na srecu, tokom ovih NATO akcija nije bilo stradalih i povredjenih. Po svedocenju stanovnika, ove detonacije su bile stravicne, a smrtonosni srapneli su leteli i unutar naselja i pravo je cudo da niko nije stradao.

Bilo, ne ponovilo se !